Take a fresh look at your lifestyle.

Chronic Obstructive Pulmonary Disease (in het Nederlands vertaald als: Chronische Obstructieve Long Ziekte en vaak afgekort tot COPD ) is een chronische inflammatoire longziekte die de gaswisseling vanuit de longen belemmert. Symptomen van COPD zijn:

  • ademhalingsmoeilijkheden,
  • hoesten,
  • slijmproductie (sputum),
  • een piepende ademhaling.

COPD is het gevolg van een langdurige blootstelling aan irriterende gassen of deeltjes, vaak afkomstig uit tabaksrook. Mensen die lijden aan COPD hebben een grotere kans op het ontwikkelen van:

Emfyseem en chronische bronchitis zijn de twee meest voorkomende aandoeningen die ervoor kunnen zorgen dat er zich COPD zal ontwikkelen.

  • Chronische bronchitis is een ontsteking van de wanden van de bronchiën, dit zijn de luchtwegen die lucht van en naar de luchtzakjes (alveoli) in de longen vervoeren. De aandoening kenmerkt zich door de dagelijks moeten hoesten en de productie van slijm (in de medische wereld ook wel aangeduid met de term sputum).
  • Emfyseem is een aandoening waarbij de longblaasjes aan het einde van de kleinste luchtwegen (de zogenaamde bronchiolen) in de longen vernietigd zijn door een schadelijke blootstelling aan tabaksrook en andere irriterende gassen en deeltjes in de lucht.

COPD is vandaag de dag gelukkig te behandelen. Op het moment dat de situatie goed onder controle wordt gehouden, dan kunnen de meeste mensen die lijden aan COPD hun symptomen goed in de hand houden en een redelijk goede kwaliteit van leven bereiken, maar ook zal er dan een kleinere kans aanwezig zijn op het ontstaan van andere, aan COPD gerelateerde, aandoeningen.

Symptomen van COPD

Symptomen van COPD zullen doorgaans niet verschijnen voordat er sprake is van een duidelijke schade aan de longen, en ze zullen vaak na verloop van tijd erger gaan worden, in het bijzonder wanneer de blootstelling aan rook aan blijft houden. Voor chronische bronchitis is het meest belangrijke symptoom het dagelijkse hoesten de productie van slijm (sputum) voorde duur van minimaal drie maanden per jaar gedurende twee opeenvolgende jaren.

Andere klachten en symptomen van COPD kunnen zijn:

  • Kortademigheid, voornamelijk tijdens het uitvoeren van lichamelijke inspanningen,
  • Een pijpende ademhaling,
  • Beklemmend gevoel op de borst,
  • Je keel eerst ’s ochtends moeten schrapen vanwege de aanwezigheid van overtollig slijm in je luchtwegen,
  • Een chronische hoest die slijm (sputum) kan produceren dat helder, wit, geel of groenachtig van kleur kan zijn,
  • Blauwheid van de lippen of vingernagels (cyanose),
  • Geregeld last hebben van luchtweginfecties,
  • Gebrek aan energie,
  • Onbedoeld gewichtsverlies (in latere stadia),
  • Gezwollen enkels, voeten en/of benen.

Mensen die lijden aan COPD zullen waarschijnlijk ook episodes kennen die exacerbaties worden genoemd, en waarin hun klachten en symptomen erger worden dan normaal, dagelijks zullen variëren en voor de duur van minimaal een paar dagen aan blijven houden.

Oorzaken van COPD

De meest voorname oorzaak van COPD in de westerse wereld is roken van tabakswaren. In de derde wereld komt COPD vaak voor bij mensen die bloot zijn gesteld aan dampen die afkomstig zijn van kookvuren en van brandstoffen die gebruikt worden om een woning te verwarmen, terwijl het pand slecht geventileerd is.

Maar ongeveer 20 tot 30 procent van de chronische rokers kan een schijnbaar klinische vorm van COPD ontwikkelen, ondanks dat een groot aantal rokers met een lange rookgeschiedenis wel met een afgenomen longfunctie te maken kunnen krijgen. Bepaalde rokers ontwikkelen echter minder vaak voorkomende longaandoeningen en het is zelfs mogelijk dat ze een onjuiste diagnose gesteld krijgen op het ment dat ze COPD hebben. Pas na een meer grondige beoordeling zal dit aan het licht komen.

Hoe je longen kunnen worden beïnvloed

Lucht gaat door je luchtpijp (ltrachea) je longen binnen door twee grote luchtwegen (de zogenaamde bronchiën). In je longen zullen deze luchtwegen zich een heleboel keren gaan vertakken, dit kun je vergelijken met de takken in de kruin van een boom, in talloze kleinere luchtwegen (bronchiolen) die uiteindelijk zullen uitmonden in groepjes minuscule luchtblaasjes (de alveoli).

De luchtblaasjes hebben een erg dunne wand die vol zit met dunne bloedvaatjes (haarvaten). De zuurstof die in de lucht zit die je inademt, zal in deze bloedvaatjes terechtkomen en zo je bloedbaan binnen gaan. Tegelijkertijd zal er kooldioxide, een gas dat een afvalproduct is van de gaswisseling in je lichaam, adem je weer uit.

Je longen hebben echter de natuurlijke elasticiteit van de luchtwegen en de luchtzakjes nodig om lucht uit je lichaam af te kunnen voeren. COPD zorgt er echter juist voor dat de longen hun elasticiteit en uitzettingsvermogen zullen verliezen, met als gevolg dat er steeds wat lucht in je longen achter zal blijven op momenten dat je uitademt.

Oorzaken van een luchtwegobstructie

De oorzaken van obstructie van de luchtwegen zijn:

  • Emfyseem. Deze longziekte zorgt voor de vernietiging van de uiterst kwetsbare wanden en de elastische vezels van de longblaasjes. Kleine luchtwegen vernauwen zich wanneer je uitademt, met als gevolg dat de lucht uit je longen naar buiten laat stromen.
  • Chronische bronchitis. in dit geval zijn je bronchiën ontstoken en vernauwd geraakt en produceren je longen meer slijm, waardoor de vernauwde luchtwegen verder geblokkeerd kunnen raken. Je zult dan een chronische hoest ontwikkelen in een poging om je luchtwegen te verwijderen.
  • Tabaksrook en andere irriterende stoffen

In het gros van alle gevallen wordt schade aan je longen die leidt tot het ontstaan van COPD veroorzaakt door het langdurig roken van sigaretten. Maar er zijn waarschijnlijk nog een aantal andere factoren die een rol spelen bij het ontstaan van COPD. Hierbij kun je denken aan erfelijke gevoeligheid voor de ziekte, omdat slechts circa 20 tot 30 procent van alle rokers ook echt COPD zal krijgen.

  • Andere irriterende stoffen

Ook andere irriterende stoffen kunnen COPD tot gevolg hebben, zoals de sigarenrook die je binnenkrijgt door passief roken, het roken van een pijp, luchtvervuiling en de blootstelling aan stof, rook of prikkelende dampen op de werkvloer.

  • Alfa-1 antitrypsine deficiëntie

Bij circa 1 procent van de personen die lijdt aan COPD is de ziekte het gevolg van een erfelijke aandoening die lage concentraties van een eiwit tot gevolg heeft. Dit eiwit wordt in de medische wereld alfa-1-antitrypsine genoemd. Alpha-1-antitrypsine (vaak afgekort tot AAt ) wordt geproduceerd in de lever en uitgescheiden in de bloedbaan om de longen te helpen beschermen. Alpha-1antitrypsine deficiëntie kan niet alleen de lever, maar eveneens de longen aantasten. Schade aan de longen kan voorkomen bij baby’s en kinderen, en dus niet alleen bij volwassenen die bekend zijn met een lange rookgeschiedenis.

Voor volwassenen die lijden aan een vorm van COPD die in verband kan worden gebracht met een tekort aan AAt, zijn de behandelmogelijkheden hetzelfde als die gebruikt worden voor personen die lijden aan een meer algemene vorm van COPD . Bovenal kunnen bepaalde patiënten behandeld worden door middel van het vervangen van het ontbrekende AAt- eiwit, wat het ontstaan van meer schade aan de longen kan voorkomen.

Risicofactoren voor COPD

Vandaag zijn er een aantal risicofactoren voor COPD bekend, dit zijn onder andere:

  • Blootstelling aan tabaksrook. De meest belangrijke risicofactor voor het ontwikkelen van COPD is het langdurig roken van sigaretten. Hoe meer jaren je hebt gerookt en hoe meer pakjes je hebt gerookt, hoe groter je risico zal zijn op het ontwikkelen van COPD. Roker van pijptabak, sigaren en marihuana lopen wellicht eveneens risico, net zoals personen die bloot worden gesteld aan grote hoeveelheden rook van anderen (passief roken).
  • Iemand die lijdt aan astma die rookt. De combinatie van astma, een chronische inflammatoire luchtwegaandoening en roken zal de kans op het ontstaan van COPD nog meer vergroten.
  • Beroepsmatige blootstelling aan stof en chemische stoffen. Een langdurige blootstelling aan chemische dampen, gassen en stof op de werkvloer kan zorgen voor irritatie van de longen en ervoor zorgen dat ze gaan ontsteken.
  • Blootstelling aan gassen door de verbranding. In landen die worden gerekend tot de derde wereld lopen mensen, die bloot worden gesteld aan gassen afkomstig van kookvuren en vuren voor de verwarming in een slecht geventileerd huis een hoger risico op de ontwikkeling van COPD .
  • Leeftijd. COPD zal geleidelijk ontstaan en deze periode kan zelfs jaren kunnen duren, met als gevolg dat de meeste mensen minstens 40 jaar oud zullen zijn op het ogenblik dat de eerste symptomen van COPD zich aan zullen dienen.
  • Erfelijkheid. de zeldzame erfelijke stoornis alfa-1 antitrypsine deficiëntie is de oorzaak van bepaalde vormen van COPD. Andere erfelijke factoren zullen ervoor zorgen dat sommige rokers waarschijnlijk meer gevoelig zullen zijn voor de ziekte.

Complicaties van COPD

COPD kan een groot aantal complicaties met zich meebrengen, onder andere:

  • Luchtweginfecties. Iemand die lijdt aan COPD heeft meer kans op het krijgen van een verkoudheid, griep en een longontsteking. Iedere luchtweginfectie kan het echter moeilijker maken om te ademen en kan verdere schade aan het longweefsel tot gevolg hebben. Een jaarlijkse griepvaccinatie en geregelde vaccinatie tegen een longinfectie veroorzaakt door pneumokokken bacteriën kan bepaalde vormen van infecties voorkomen.
  • Hartproblemen. Vanwege redenen die tot op de dag van vandaag nog niet helemaal worden begrepen, kan COPD je kans op hartaandoeningen, zoals een hartaanval, vergroten. Stoppen met roken kan dit risico echter terugdringen.
  • Longkanker. Iemand die lijdt aan COPD heeft een hoger risico op het ontwikkelen van longkanker. Stoppen met roken kan deze kans echter verkleinen.
  • Hoge bloeddruk in de longslagaders. COPD kan een hoge bloeddruk in de bloedvaten die bloed naar je longen voeren tot gevolg hebben (dit wordt pulmonale hypertensie genoemd in de medische wereld).
  • Depressie. Ademhalingsproblemen kunnen je ervan weerhouden om activiteiten te ondernemen die je prettig vindt. En het moeten leven met een ernstige ziekte kan eveneens bijdragen aan de ontwikkeling van een depressie. Om die reden dien je dan ook contact op te nemen met je behandelde arts wanneer je je neerslachtig of hulpeloos voelt of wanneer je vermoed dat je wellicht te maken hebt met een depressie.

Het voorkomen van COPD

In tegenstelling tot bepaalde andere ziekten heeft COPD een duidelijke oorzaak en een heldere manier waarop je de ziekte kunt voorkomen. De meeste gevallen houden immers direct verband met het roken van sigaretten en de beste manier om COPD te voorkomen is om nooit te gaan roken, of om direct te stoppen met deze ongezonde gewoonte.

Op het ogenblik dat je al erg lang rookt, dan zullen dit soort simpele uitspraken wellicht niet zo simpel zijn, in het bijzonder wanneer je al eerder geprobeerd hebt om hiermee te stoppen, misschien heb je één, twee of zelfs veel vaker al een stoppoging gedaan. Maar dat betekent niet dat je niet moet blijven om dit te proberen en dus om te stoppen met roken. Het is van essentieel belang om een ​stopprogramma voor rokers te vinden dat je kan helpen om voorgoed met deze ongezonde gewoonte te stoppen. Dit is namelijk de beste kans om schade aan je longen tegen te kunnen gaan.

Een beroepsmatige blootstelling aan chemische gassen, dampen en stof is een andere risicofactor voor het ontwikkelen van COPD. Indien je met deze vorm van longirriterende stoffen werkt, dan dien je met je supervisor te praten over de beste manieren om jezelf hiertegen te beschermen, bijvoorbeeld door het gebruik van beschermingsmiddelen die de lucht die je inademt tijdens je werk.

Diagnosticeren van COPD

COPD wordt in een heleboel gevallen niet op de juiste wijze gediagnosticeerd, tegen ex-rokers wordt in bepaalde gevallen gezegd dat ze lijden aan COPD, terwijl ze in werkelijkheid een te maken hebben met een afname van de werking van hun longen, of met een andere minder vaak voorkomende longaandoening. Even goed kunnen een heleboel mensen die lijden aan COPD pas gediagnosticeerd worden op het moment dat de ziekte in een vergevorderd stadium verkeerd en behandelingen minder effect zullen hebben.

Om de aandoening te diagnosticeren waar je aan lijdt, zal een arts je klachten en symptomen beoordelen, je familie- en medische geschiedenis met je doornemen en eventuele blootstelling aan irriterende stoffen in de longen met je bespreken, het gaat dan in het bijzonder om de inademing van sigarettenrook. De arts kan tevens diverse onderzoeken en tests uit (laten) voeren om je aandoening op een juiste manier te kunnen diagnosticeren.

Deze onderzoeken en tests kunnen zijn:

  • Longfunctieonderzoeken. Longfunctieonderzoeken zullen de hoeveelheid lucht meten die je in en uit kunt ademen, en of je longen voldoende zuurstof aan je bloed afgeven.

Spirometrie is het meest gebruikte longfunctieonderzoek. Gedurende dit onderzoek zal je gevraagd worden om in een grote buis te blazen die aanis gesloten op een machine (de spirometer). Deze machine meet de hoeveelheid lucht die je longen vast kunnen houden en hoe snel je de lucht weer uit je longen kunt blazen.

Een spirometrie is in staat om COPD op te sporen nog voordat je symptomen van deze ziekte laat zien. Het onderzoek kan eveneens gebruikt worden om de vooruitgang van de ziekte bij te houden en te controleren hoe goed een bepaalde behandeling aanslaat. Spirometrie houdt doorgaans in dat het effect van de toediening van bronchusverwijders wordt gemeten. Andere longfunctieonderzoeken zijn bedoeld voor het meten van het longvolume, het diffusievermogen en de pulsoximetrie (meting van het zuurstofgehalte in het bloed).

  • Thoraxfoto. Een thoraxfoto kan emfyseem laten zien, één van de belangrijkste oorzaken van COPD. Een gemaakte röntgenfoto van de borstkas kan tevens andere longproblemen en/of hartfalen uitsluiten.
  • CT- scan. Een CT- scan die gemaakt wordt van je longen kan helpen om emfyseem op te sporen en te helpen bepalen of je mogelijk baat hebt bij een operatieve ingreep voor de behandeling van COPD . CT-scans kunnen eveneens gebruikt worden om longkanker aan het licht te brengen en de voortgang daarvan in beeld te brengen.
  • Arteriële bloedgasanalyse. Dit bloedonderzoek meet in welke mate je longen zuurstof in je bloedbaan kunnen brengen en koolstofdioxide eruit kunnen halen.
  • Laboratoriumonderzoeken. Laboratoriumonderzoeken worden niet gebruikt om COPD mee te diagnosticeren, maar ze kunnen wel in worden gezet om de oorzaak van je symptomen vast te stellen of om eventuele andere aandoeningen uit te sluiten. Laboratoriumonderzoeken kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden om vast te stellen of je lijdt aan de erfelijke afwijking alfa-1 antitrypsine ( AAt ) deficiëntie lijdt, wat de oorzaak kan zijn van bepaalde vormen van COPD. Dit onderzoek kan uit worden gevoerd wanneer je op jonge leeftijd COPD hebt of deze ziekte hebt ontwikkeld nog voordat je 45 jaar oud was.

Behandelen van COPD

Een diagnose COPD betekent gelukkig niet het einde van de wereld. De meeste mensen hebben bovendien een milde vorm van de ziekte waarvoor slechts weinig behandeling nodig zal zijn, behalve dan het direct stoppen met roken. Zelfs voor de meer gevorderde stadia van de ziekte is er tegenwoordig een effectieve behandeling voor handen die symptomen onder controle kan houden, de kans op complicaties en exacerbaties af kan laten nemen en je vermogen om een ​​actief leven te leiden zeker zal verbeteren.

Stoppen met roken

De meest cruciale stap in ieder behandelplan voor COPD is het direct toppen met roken. Het is immers de enige manier om te voorkomen dat de ziekte erger zal worden, wat uiteindelijk je vermogen om goed te ademen af laat nemen. Maar stoppen met roken is niet gemakkelijk en deze opgave kan zelfs buitengewoon ontmoedigend lijken wanneer je al eens eerder één of meerdere pogingen hebt gedaan om te stoppen, maar deze niet succesvol waren.

Je kunt met je behandelde arts echter praten over het gebruik van nicotinevervangende producten en geneesmiddelen die je van het roken af kunnen helpen, maar ook op welke wijze je om kunt gaan met een terugval. Een arts kan eveneens een ondersteuningsgroep aanraden waardoor je in contact wordt gebracht met andere mensen die eveneens een poging doen om te stoppen met roken. Daarnaast is het een goed idee om, zoveel mogelijk, rook van andere rokers te vermijden.

Geneesmiddelen om COPD mee te behandelen

Artsen zullen gebruikmaken van uiteenlopende soorten geneesmiddelen om de symptomen en de complicaties als gevolg van COPD te behandelen . Je dient dan op vaste tijden een aantal geneesmiddelen te gebruiken, terwijl andere middelen alleen gebruikt worden op momenten dat het nodig is.

  • Bronchodilators (luchtwegverwijders)

Deze geneesmiddelen – die doorgaans in de vorm van een inhalator worden geleverd, zullen de spieren die rondom je luchtwegen liggen, ontspannen. Dit kan helpen bij het verlichten van hoestklachten en kortademigheid en tevens zal het ademhalen worden vergemakkelijkt. Afhankelijk van de ernst van de COPD waar je mee te maken hebt, zul je mogelijk een kortwerkende bronchodilatator nodig hebben voordat je lichamelijke activiteiten uit gaat voeren, maar ook een langwerkende bronchodilatator die je elke dag dient te gebruiken of een combinatie van beide.

Kortwerkende bronchodilatoren zijn bijvoorbeeld:

  • Albuterol,
  • Levalbuterol,
  • Ipratropium.

De langwerkende bronchodilatoren zijn:

  • Tiotropium,
  • Salmeterol,
  • Formoterol,
  • Arformoterol,
  • Indacaterol,
  • Aclidinium.

 

  • Te inhaleren steroïden

Inhalatie van middelen met corticosteroïden kan een luchtwegontsteking verminderen en exacerbaties helpen voorkomen. Bijwerkingen van deze middelen kunnen echter zijn:

  • blauwe plekken,
  • Infecties in de mond,
  • Heesheid.

Deze geneesmiddelen zijn nuttig voor iemand die geregeld last heeft van exacerbaties van COPD . Fluticason en budesonide zijn voorbeelden van steroïden die geïnhaleerd dienen te worden.

  • Combinatie-inhalatoren

Bepaalde geneesmiddelen zullen luchtwegverwijders en geïnhaleerde steroïden combineren. Salmeterol en fluticason, maar ook formoterol en budesonide, zijn voorbeelden van zogenaamde combinatie-inhalatoren.

  • Orale steroïden

Voor mensen die lijden aan een matige- of ernstige acute exacerbatie, kunnen korte kuren (van bijvoorbeeld vijf dagen) die bestaan uit orale corticosteroïden voorkomen dat er een verdere verslechtering van de COPD opzal treden. Langdurig gebruik van dit soort middelen kan echter zorgen voor ernstige bijwerkingen, zoals:

  • een toename van het lichaamsgewicht,
  • diabetes,
  • osteoporose,
  • cataract,
  • een verhoogde kans op infecties.
  • Fosfodiesterase-4-remmers

Een nieuw soort geneesmiddel dat goed is gekeurd voor mensen die lijden aan ernstige COPD en symptomen laten zien van chronische bronchitis is roflumilast. Dit is een zogeheten fosfodiësterase-4-remmer. Dit geneesmiddel zal de luchtwegontsteking niet alleen laten afnemen, maar eveneens de luchtwegen ontspannen. Vaak voorkomende bijwerkingen van dit medicament zijn echter diarree en verlies van lichaamsgewicht.

  • Theofylline

Dit is een erg goedkoop geneesmiddel dat kan helpen om de ademhaling te verbeteren en exacerbaties tegen te gaan. Bijwerkingen waarmee het gebruik van dit middel gepaard kan gaan, zijn: misselijkheid, hoofdpijn, snelle hartslag en beven. De bijwerkingen zijn echter gerelateerd aan de toegediende dosis en om die reden zullen doorgaans lage doseringen aan worden geraden.

  • Antibiotica

Luchtweginfecties, zoals acute bronchitis, longontsteking en griep, kunnen de symptomen van COPD erger maken. Antibiotica helpen ook om acute exacerbaties mee te behandelen, maar worden in de regel niet aangeraden als preventiemiddel. Een recent onderzoek heeft echter aan weten te tonen dat het antibioticum azithromycine exacerbaties voorkomt, maar het is tot op de dag van vandaag nog niet duidelijk of dit effect te wijten is aan het antibiotische werking of aan de ontstekingsremmende eigenschappen.

  • Longbehandelingen

Artsen zullen dit soort aanvullende behandelingen vaak gebruiken voor personen die lijden aan een matige- of ernstige vorm van COPD. Je kunt hierbij denken aan behandelingen, zoals:

    • Zuurstoftherapie. Op het ogenblik dat er niet genoeg zuurstof in je bloed zit, dan heb je wellicht extra zuurstof nodig. Er zijn verschillende apparaten om zuurstof naar je longen te brengen, bijvoorbeeld lichtgewicht, draagbare units die je gemakkelijk overal mee naartoe kunt nemen.

Bepaalde personen die lijden aan COPD gebruiken zuurstof enkel en alleen tijdens de uitvoering van lichamelijke activiteiten of gedurende de slaap. Andere patiënten gebruiken echter voortdurend zuurstof. Zuurstoftherapie kan de kwaliteit van leven van iemand met COPD verbeteren en is de enige bewezen behandeling voor deze ziekte die het leven kan verlengen. Je behandelde arts kan je alles vertellen over je persoonlijke behoeften en de daarbij behorende behandelmogelijkheden.

    • Longrehabilitatie- of longrecalidatieprogramma. Dit soort programma’s combineert doorgaans voorlichting, lichaamstraining, voedingsadviezen en begeleiding. Je werkt dus samen met een verscheidenheid aan specialisten, die jouw revalidatieprogramma aan kunnen passen aan je persoonlijke behoeften.

Dergelijke programma’s kunnen opnames in een ziekenhuis korter maken, je vermogen om deel te nemen aan dagelijkse activiteiten groter maken en je kwaliteit van leven verbeteren. Je behandelde arts kan je niet alleen meer vertellen over deze programma’s, maar je ook een doorverwijzing hiervoor geven.

Omgaan met exacerbaties

Zelfs bij een constante behandeling van COPD kun je op bepaalde dagen, of zelfs weken, last krijgen van een verergering van de symptomen. Dit wordt in de medische wereld ook wel een acute exacerbatie genoemd en deze situatie kan leiden tot longfalen indien je geen snelle medische behandeling krijgt.

Exacerbaties kunnen het gevolg zijn van een infectie van de luchtwegen, luchtvervuiling of andere ontstekingsreacties. Wat de oorzaak ook is, het is altijd van belang om snel medische hulp in te schakelen wanneer je een voortdurend een toename waarneemt ten aanzien van je hoestklachten, je een verandering waarneemt in je slijm of een meer bemoeilijkte ademhaling opmerkt.

Op het ogenblik dat exacerbaties ontstaan, dan heb je wellicht aanvullende medicatie (zoals antibiotica, steroïden of een combinatie van beide), aanvullende zuurstof of zelfs een behandeling in het ziekenhuis nodig. Zodra de symptomen verbeteren, dan zal de arts met je bespreken welke maatregelen je dient te treffen om toekomstige exacerbaties te voorkomen, zoals het stoppen met roken, de inhalatie van steroïden, het gebruik van langwerkende luchtwegverwijders of andere geneesmiddelen, het laten zetten van je jaarlijkse griepprik en het zoveel mogelijk vermijden van allerlei vormen van luchtverontreiniging.

Operatief ingrijpen

Chirurgie is voor bepaalde mensen die lijden aan sommige vormen van ernstig emfyseem ook een behandeloptie, en dan vooral bij mensen die niet het gewenste effect te zien krijgen door het gebruik van alleen medicatie. Chirurgische behandelopties zijn bijvoorbeeld:

  • Longvolumereductiechirurgie. Tijdens deze operatieve ingreep zal een chirurg kleine delen van beschadigd longweefsel uit de bovenste delen van de longen halen. Dit zorgt ervoor dat er extra ruimte in je borstholte ontstaat, zodat het overgebleven meer gezonde longweefsel uit kan zetten en het middenrif (diafragma) meer efficiënt zijn werk kan doen. Bij bepaalde personen kan een dergelijke operatie de kwaliteit van leven verbeteren en het leven verlengen.
  • Longtransplantatie. Longtransplantatie kan een behandeloptie zijn voor sommige mensen die aan specifieke criteria voldoen. Transplantatie kan je vermogen om goed te ademen, en om actief te zijn, verbeteren. Het is echter een belangrijke operatieve ingreep die aanzienlijke risico’s met zich mee zal brengen, zoals afstoting van het getransplanteerde orgaan en daarnaast zal het noodzakelijk zijn om voor de rest van je leven afweeronderdrukkende middelen te gebruiken.
  • Bullectomy. Er zullen grote luchtruimten (bullae) in de longen worden gevormd op het moment dat de wanden van de luchtblaasjes vernietigd worden. Deze bullae kunnen zeer groot worden en zorgen voor problemen met de ademhaling. Tijdens de uitvoering van een bullectomie zullen artsen bullae uit de longen wegnemen om de luchtstroom te helpen verbeteren.

Levensstijl en huisremedies bij COPD

Indien je lijdt aan COPD, dan kun je zelf verschillende stappen ondernemen om je beter te voelen en de beschadiging aan je longen te remmen, te weten:

  • Leer je ademhaling beheersen. Bespreek met je arts of ademhalingstherapeut de diverse technieken om heel de dag door meer efficiënt te kunnen ademen. Zorg er tevens voor dat je je houding tijdens het ademhalen en ontspanningstechnieken bespreekt die gebruikt kunnen worden op momenten dat je kortademig bent.
  • Reinig je luchtwegen. Bij COPD zal slijm de neiging hebben om zich in je luchtwegen op te hopen en kan het lastig zijn om dit te verwijderen. Gecontroleerd hoesten, veel water drinken en een luchtbevochtiger gebruiken kan echter hierbij helpen.
  • Beweeg regelmatig. Het kan wellicht niet eenvoudig lijken om te gaan bewegen wanneer je moeite hebt met ademhalen, maar regelmatig doen aan lichaamsbeweging kan je algehele kracht en uithoudingsvermogen verbeteren en tevens je ademhalingsspieren sterker maken. Welke activiteiten voor jou het meest geschikt zijn, dien je met je arts te bespreken.
  • Eet gezond. Een gezond dieet kan je helpen je kracht niet te verliezen. Op het moment dat je niet zwaar genoeg bent, dan kan je arts het gebruik van voedingssupplementen aanbevelen. Wanneer je daarentegen te zwaar bent, dan kan afvallen je ademhaling juist enorm helpen, in het bijzonder op momenten dat je je lichamelijk in moet spannen.
  • Vermijd rook en luchtvervuiling. Behalve zelf stoppen met roken, is het van groot belang om ook plaatsen te vermijden waar anderen roken. Passief roken kan namelijk eveneens bijdragen aan een verdere beschadiging van je longen. Andere vormen van luchtverontreiniging kunnen daarnaast ook je longen gaan irriteren.
  • Bezoek regelmatig je behandelde arts. Houd je strikt aan je afspraakschema, zelfs op momenten dat je je goed voelt. Het is immers van belang dat je je longfunctie regelmatig laat checken. En zorg er ook voor dat je je jaarlijkse griepprik krijgt om infecties te voorkomen die je COPD erger kunnen maken. Je arts kan je precies vertellen op welk ogenblik je het pneumokokkenvaccin nodig hebt. Verder moet je altijd je arts laten weten wanneer je symptomen erger worden of wanneer je tekenen van een infectie opmerkt.

Omgaan met COPD en het bieden van ondersteuning

Leven met COPD kan een ware uitdaging zijn, in het bijzonder omdat het lastiger zal worden om op adem te komen. Wellicht zul je zelfs een aantal activiteiten op moeten geven waar je in het verleden zo van kon genieten. Je familie en vrienden kunnen bovendien moeite hebben om zich aan te passen aan een aantal van dit soort veranderingen.

Het kan helpen om je angsten en gevoelens met je familie, vrienden en arts te delen. Tevens kun je overwegen om lid te worden van een steungroep voor mensen die lijden aan COPD. Daarnaast kun je baat hebben bij een goede begeleiding of het gebruik van geneesmiddelen op momenten dat je je depressief of overweldigd voelt.

Voorbereiden op je doktersafspraak

Wanneer je huisarts het vermoeden heeft dat je lijdt aan COPD, dan wordt je waarschijnlijk doorverwezen naar een longarts. Een longarts is een specialist op het gebied van longaandoeningen.

Wat je kunt doen

  • Voordat je een afspraak met je huisarts of behandelde arts hebt, wil je wellicht een lijst met vragen maken waar je een antwoord opwilt krijgen. Je kunt onder andere de volgende vragen noteren:
    • Van welke symptomen heb je last? Wanneer zijn deze begonnen?
    • Wat zorgt ervoor dat je symptomen erger worden? Welke factoren maken ze juist beter?
    • Lijdt, of leed, iemand in je familie aan COPD?
    • Heb je een behandeling voor COPD ondergaan? Zo ja, waaruit bestond deze behandeling en heb je er baat bij gehad?
    • Heb je ooit bètablokkers gebruikt voor de behandeling van je hoge bloeddruk of een hartaandoening?
    • Word je behandeld voor andere aandoeningen?
    • Welke geneesmiddelen en supplementen gebruik je regelmatig? In welke doseringen doe je dat?
  • Wellicht vind je het prettig als een vriend(in) of familielid met je meegaat naar je doktersafspraak. Vaak horen twee paar oren immers meer dan één op momenten dat er een ingewikkeld medisch probleem wordt besproken, zoals COPD.
  • Verder kun je tijdens de afspraak altijd aantekeningen, of zelfs een geluidsopname, maken tijdens het consult. Uiteraard dien je de arts eerst om toestemming te vragen voordat je een geluidsopname wilt gaan maken.

Wat kun je van je arts verwachten?

De arts met wie je een afspraak hebt, kan je een aantal van de volgende vragen stellen:

  • Hoelang heb je al last van hoestklachten?
  • Ben je snel kortademig?
  • Is je een piepende ademhaling opgevallen?
  • Rook, of rookte je voorheen, sigaretten?
  • Wil je hulp krijgen bij het stoppen met roken?